Η καθημερινότητα στα σχολεία της Χαλκιδικής γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Μετά την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών, οι Διοικήσεις των σχολικών μονάδων βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πραγματικότητα που κάθε άλλο παρά απλοποιεί τη λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Αναζητούν συνεχώς προσφορές, τηλεφωνούν σε καταστήματα για να εξασφαλίσουν υλικά, ψάχνουν τεχνικούς για έκτακτες ανάγκες, επικοινωνούν ξανά και ξανά με υπηρεσίες για μια βλάβη, μια κλειδαριά, έναν φωτισμό, μια υδραυλική ή ηλεκτρολογική ανάγκη. Κι όλα αυτά ενώ θα έπρεπε να ασχολούνται, πρωτίστως, με την παιδαγωγική και διοικητική λειτουργία του σχολείου.
Αλήθεια, αυτός είναι ο ρόλος της Διοίκησης ενός σχολείου; Να βρίσκεται καθημερινά στο τηλέφωνο και στο «παρακαλώ» για να μπορέσει το σχολείο να λειτουργήσει;
Δε μιλάμε για πολυτέλειες. Μιλάμε για θέρμανση, ασφάλεια, συντήρηση, βασικό εξοπλισμό και στοιχειώδεις ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπίζονται έγκαιρα κι οργανωμένα. Μετά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων των Σχολικών Επιτροπών στους Δήμους, οι λειτουργικές ανάγκες των σχολικών μονάδων αποτελούν πλέον μέρος της δημοτικής ευθύνης και χρηματοδότησης. Το ίδιο το Υπουργείο Εσωτερικών προβλέπει σχετικές διαδικασίες κι ενημέρωση των Σχολικών Διοικήσεων για τον σχεδιασμό των Δήμων.
Πού είναι, λοιπόν, αυτή η οργανωμένη αντιμετώπιση των αναγκών;
Έχουμε αναφορές από σχολικές μονάδες της Χαλκιδικής για περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα χρήματα για την κάλυψη αναγκών των σχολείων. Και τότε εύλογα αναρωτιόμαστε: Πώς θα εξασφαλιστεί η θέρμανση; Πώς θα αντιμετωπιστεί μια έκτακτη βλάβη; Πώς θα διασφαλιστούν οι συνθήκες ασφάλειας; Θα βάζουν οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες το χέρι στην τσέπη; Θα αναζητούν κάθε φορά κάποιον επαγγελματία να τους «εξυπηρετήσει»; Θα παρακαλούν τον κάθε Αντιδήμαρχο ή Δήμαρχο για κάτι που αποτελεί θεσμική υποχρέωση;
Τα σχολεία δεν μπορούν να λειτουργούν με προσωπικές γνωριμίες και παρακάλια.
Η λειτουργία των σχολικών μονάδων απαιτεί σταθερή, προβλέψιμη κι επαρκή χρηματοδότηση. Η πάγια προκαταβολή πρέπει να αποδίδεται στις σχολικές μονάδες, όπως προβλέπεται, ώστε να μπορούν να καλύπτουν άμεσα και χωρίς καθυστερήσεις τις αναγκαίες λειτουργικές δαπάνες της καθημερινής τους λειτουργίας. Δεν είναι δυνατόν για κάθε μικρή κι άμεση ανάγκη να απαιτείται ένας νέος κύκλος επικοινωνιών, εγκρίσεων, αναζητήσεων και παρακλήσεων.
Παράλληλα, οι επισκευαστικές δαπάνες πρέπει να αξιοποιούνται με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σχολικών κτηρίων. Οι φθορές, οι βλάβες και τα προβλήματα που υπάρχουν σε ένα σχολείο δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά ή περιστασιακά, αλλά με καταγραφή, ιεράρχηση και ουσιαστικό προγραμματισμό, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να κατευθύνονται εκεί όπου πραγματικά υπάρχουν ανάγκες.
Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται και για σχολικές μονάδες που λειτουργούν σε κτήρια τα οποία μοιράζονται με άλλες δομές, όπως ΚΔΑΠ κι άλλες δημοτικές ή κοινωνικές δομές. Η συνύπαρξη πολλαπλών χρήσεων αυξάνει αντικειμενικά τις απαιτήσεις από το κτήριο, τη συντήρηση, τον εξοπλισμό και τις κοινόχρηστες υποδομές και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό και στην κατανομή των πόρων.
Αντίστοιχη ειδική πρόβλεψη χρειάζεται για σχολεία των οποίων οι αυλές παραμένουν ανοιχτές και χρησιμοποιούνται από την τοπική κοινωνία κι εκτός του σχολικού ωραρίου. Η αυξημένη χρήση συνεπάγεται περισσότερη καταπόνηση των χώρων, περισσότερες φθορές και συνεπώς, περισσότερες ανάγκες συντήρησης και αποκατάστασης. Δεν είναι δυνατόν σχολεία που επιβαρύνονται αντικειμενικά περισσότερο να αντιμετωπίζονται με τα ίδια ακριβώς κριτήρια, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες και οι ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας τους.
Η χρηματοδότηση, επομένως, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα συνολικό ποσό που κατανέμεται τυπικά. Χρειάζεται να ανταποκρίνεται στις πραγματικές και διαφορετικές ανάγκες κάθε σχολικής μονάδας, με διαφάνεια, προγραμματισμό και σαφή κριτήρια.
Υπάρχει, όμως, κι ένα δεύτερο ζήτημα που χρειάζεται να ξεκαθαρίσει.
Οι Δήμοι έχουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες που αφορούν τα σχολικά κτήρια και τις λειτουργικές ανάγκες των σχολικών μονάδων. Δεν έχουν, όμως, αρμοδιότητα να υποκαθιστούν την εκπαιδευτική διοίκηση ή να παρεμβαίνουν στην παιδαγωγική και διοικητική λειτουργία των σχολείων.
Το τελευταίο διάστημα μας μεταφέρονται αναφορές για emails και παρεμβάσεις που φτάνουν μέχρι ζητήματα τα οποία αφορούν το εκπαιδευτικό πλαίσιο και είναι μη σύννομα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ζητούνται συνεχώς στοιχεία από τις σχολικές μονάδες, σαν να πρόκειται για δημοτικές υπηρεσίες.
Εδώ, λοιπόν, χρειάζεται να μπουν καθαρά όρια.
Άλλο η ευθύνη του Δήμου για το κτήριο, τη συντήρηση και τις λειτουργικές ανάγκες κι άλλο η διοίκηση και η εκπαιδευτική λειτουργία του σχολείου. Τα σχολεία έχουν συγκεκριμένη διοικητική και θεσμική αλυσίδα. Οι Διοικήσεις και οι Σύλλογοι Διδασκόντων δεν μπορούν να καλούνται να ακολουθούν οδηγίες κατά το δοκούν από διαφορετικούς φορείς.
Τα σχολεία δεν είναι δημοτικές υπηρεσίες. Οι Διευθυντές και οι Προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων δεν είναι υπάλληλοι των Δήμων.
Δεν μπορεί η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών να έχει ως αποτέλεσμα, από τη μία, οι Διοικήσεις των σχολείων να φορτώνονται ακόμη περισσότερη γραφειοκρατία και να αναζητούν μόνοι τους λύσεις για τα αυτονόητα και από την άλλη, να δημιουργείται σύγχυση για το ποιος έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει μέσα στο σχολείο.
Ως Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. Χαλκιδικής «Ο Αριστοτέλης» ζητούμε από τους Δήμους:
- άμεση κι επαρκή χρηματοδότηση των πραγματικών λειτουργικών αναγκών των σχολικών μονάδων,
- απόδοση της πάγιας προκαταβολής στις σχολικές μονάδες, όπως προβλέπεται, ώστε να μπορούν να καλύπτουν άμεσα τις λειτουργικές ανάγκες τους,
- αξιοποίηση των επισκευαστικών δαπανών με βάση τις πραγματικές ανάγκες, τις φθορές και τα προβλήματα κάθε σχολικού κτηρίου,
- ειδική μέριμνα για σχολεία που συστεγάζονται ή μοιράζονται κτήρια με άλλες δομές, καθώς και για σχολικές μονάδες των οποίων οι αυλές είναι ανοιχτές και δέχονται αυξημένη χρήση και συνεπώς, μεγαλύτερη καταπόνηση και φθορές,
- σαφείς και λειτουργικές διαδικασίες για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών,
- ουσιαστική στήριξη των Διοικήσεων των σχολικών μονάδων κι απαλλαγή τους από τον ρόλο του «κυνηγού προσφορών» και του επαίτη για τα αυτονόητα,
- απόλυτο σεβασμό στις αρμοδιότητες της εκπαιδευτικής διοίκησης και των οργάνων των σχολικών μονάδων.
Δε θα παρακαλάμε για μια λάμπα, ένα χαλασμένο σώμα θέρμανσης, μια κλειδαριά ή μια επισκευή. Δεν θα δεχτούμε η εκπαιδευτική λειτουργία των σχολείων να καθορίζεται από φορείς που δεν έχουν αυτή την αρμοδιότητα.
Δε ζητάμε χάρες. Ζητάμε να λειτουργεί το σύστημα όπως προβλέπεται.
Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι «δημοδιδάσκαλοι». Τα δημόσια σχολεία δικαιούνται πόρους, ασφάλεια, οργάνωση και σεβασμό στο θεσμικό τους πλαίσιο.
